King Vikram walked through the whispering forest, Betaal firmly on his back. The moon cast long shadows as Vikram journeyed to fulfill his promise.

"Vikram, my friend," Betaal began mischievously, "I have a tale with a puzzle. Listen carefully!"

He spoke of a distant kingdom and a poor man, Gopal, who loved his family but couldn't find enough food for them.

राजा विक्रम फुसफुसाते जंगल से गुज़र रहे थे, बेताल उनकी पीठ पर कसकर बैठा था। अपना वादा पूरा करने जाते विक्रम के रास्ते पर चाँद लंबी परछाइयाँ डाल रहा था।

“विक्रम, मेरे दोस्त,” बेताल ने शरारत से शुरू किया, “मेरे पास एक पहेली वाली कहानी है। ध्यान से सुनो!”

उसने एक दूर के राज्य और गोपाल नाम के एक गरीब आदमी के बारे में बताया, जो अपने परिवार से बहुत प्यार करता था पर उनके लिए पूरा खाना नहीं जुटा पाता था।

ରାଜା ବିକ୍ରମ ଫୁସଫୁସ କରୁଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଦେଇ ଚାଲୁଥିଲେ, ବେତାଳ ତାଙ୍କ ପିଠିରେ ଜୋରରେ ବସିଥିଲା। ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବିକ୍ରମଙ୍କ ବାଟରେ ଜହ୍ନ ଲମ୍ବା ଛାଇ ପକାଉଥିଲା।

“ବିକ୍ରମ, ମୋ ସାଙ୍ଗ,” ବେତାଳ ଦୁଷ୍ଟାମିରେ ଆରମ୍ଭ କଲା, “ମୋ ପାଖରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରହେଳିକା ଥିବା ଗପ ଅଛି। ଭଲ କରି ଶୁଣ!”

ସେ ଗୋଟିଏ ଦୂର ରାଜ୍ୟ ଆଉ ଗୋପାଳ ନାମରେ ଜଣେ ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ କଥା କହିଲା, ଯିଏ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ବହୁତ ଭଲ ପାଉଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପେଟ ପୂରା ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଡ଼ କରିପାରୁନଥିଲେ।

విక్రమ మహారాజు గుసగుసలాడే అడవి గుండా నడుస్తున్నాడు, బేతాళుడు ఆయన వీపు మీద గట్టిగా కూర్చున్నాడు. తన మాట నిలబెట్టుకోవడానికి వెళ్తున్న విక్రముడి దారిలో చంద్రుడు పొడవాటి నీడలు పరుస్తున్నాడు.

“విక్రమా, నా మిత్రమా,” అని బేతాళుడు చిలిపిగా మొదలుపెట్టాడు, “నా దగ్గర ఒక పొడుపుకథ ఉన్న కథ ఉంది. జాగ్రత్తగా విను!”

అతను ఒక దూర రాజ్యం గురించి, తన కుటుంబాన్ని ఎంతో ప్రేమించినా వాళ్ళకు సరిపడా తిండి సంపాదించలేని గోపాల్ అనే ఒక పేదవాడి గురించి చెప్పాడు.

விக்கிரம மன்னர் கிசுகிசுக்கும் காட்டின் வழியே நடந்தார், வேதாளம் அவர் முதுகில் உறுதியாக உட்கார்ந்திருந்தது. தன் வாக்கை நிறைவேற்றச் செல்லும் விக்கிரமனின் வழியில் நிலா நீண்ட நிழல்களை விரித்தது.

“விக்கிரமா, என் நண்பா,” என்று வேதாளம் குறும்பாகத் தொடங்கியது, “என்னிடம் ஒரு புதிர் உள்ள கதை இருக்கிறது. கவனமாகக் கேள்!”

அது ஒரு தொலைதூர ராஜ்ஜியத்தைப் பற்றியும், தன் குடும்பத்தை மிகவும் நேசித்தும் அவர்களுக்குப் போதுமான உணவு தேட முடியாத கோபால் என்ற ஒரு ஏழையைப் பற்றியும் சொன்னது.

ヴィクラムおうは、ささやくような もりの なかを あるいていました。せなかには ベータールが しっかり のっていました。やくそくを はたしに いく ヴィクラムの みちに、つきが ながい かげを おとしていました。

「ヴィクラム、ともだちよ」と ベータールは いたずらっぽく はなしはじめました。「なぞなぞの ついた おはなしが あるんだ。よく きいてね!」

ベータールは、とおい くにの、ゴーパールという まずしい おとこの はなしを しました。ゴーパールは かぞくを とても あいしていましたが、みんなに じゅうぶんな たべものを よういする ことが できませんでした。

"One day, Gopal’s children cried from hunger," Betaal continued. "Desperate, he snatched a loaf of warm bread from a rich baker's shop and ran home. But his heart felt heavy."

"Gopal was an honest man. The guilt gnawed at him, so he bravely went to his king's court to confess. He placed the bread before the king and explained his plight."

"The king was surprised by Gopal’s honesty, yet stealing was wrong. What a tricky situation, wouldn't you agree, Vikram?"

“एक दिन गोपाल के बच्चे भूख से रो रहे थे,” बेताल ने आगे कहा। “बेबस होकर उसने एक अमीर हलवाई की दुकान से गर्म रोटी का एक टुकड़ा उठाया और घर भाग गया। पर उसका दिल भारी हो गया।”

“गोपाल एक ईमानदार आदमी था। उसे बहुत पछतावा हुआ, इसलिए वह हिम्मत करके अपने राजा के दरबार में सच बताने गया। उसने रोटी राजा के सामने रखी और अपनी मजबूरी बताई।”

“राजा गोपाल की ईमानदारी से हैरान थे, फिर भी चोरी करना ग़लत था। कितनी मुश्किल बात है, है ना, विक्रम?”

“ଦିନେ ଗୋପାଳଙ୍କ ପିଲାମାନେ ଭୋକରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ,” ବେତାଳ ଆଗକୁ କହିଲା। “ନିରୁପାୟ ହୋଇ ସେ ଜଣେ ଧନୀ ରୁଟିବାଲାଙ୍କ ଦୋକାନରୁ ଗୋଟିଏ ଗରମ ରୁଟି ଝାମ୍ପି ନେଇ ଘରକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମନ ଭାରି ହୋଇଗଲା।”

“ଗୋପାଳ ଜଣେ ସଚ୍ଚୋଟ ଲୋକ ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ଅନୁତାପ ହେଲା, ତେଣୁ ସେ ସାହସ କରି ରାଜାଙ୍କ ଦରବାରକୁ ସତ କହିବାକୁ ଗଲେ। ସେ ରୁଟିଟି ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରଖିଲେ ଆଉ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ କଥା କହିଲେ।”

“ରାଜା ଗୋପାଳଙ୍କ ସଚ୍ଚୋଟତାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ, ତଥାପି ଚୋରି କରିବା ଭୁଲ୍ ଥିଲା। କି କଠିନ କଥା, ନୁହେଁ କି, ବିକ୍ରମ?”

“ఒక రోజు గోపాల్ పిల్లలు ఆకలితో ఏడ్చారు,” అని బేతాళుడు కొనసాగించాడు. “దిక్కుతోచక, అతను ఒక ధనిక రొట్టెలవాడి దుకాణం నుంచి ఒక వేడి రొట్టెను లాక్కుని ఇంటికి పరిగెత్తాడు. కానీ అతని మనసు బరువెక్కింది.”

“గోపాల్ నిజాయితీపరుడు. పశ్చాత్తాపం అతన్ని తొలిచేసింది, అందుకే ధైర్యంగా తన రాజు సభకు వెళ్ళి నిజం ఒప్పుకున్నాడు. రొట్టెను రాజు ముందు పెట్టి తన కష్టాన్ని వివరించాడు.”

“గోపాల్ నిజాయితీకి రాజు ఆశ్చర్యపోయాడు, అయినా దొంగతనం తప్పే. ఎంత చిక్కు పరిస్థితి, కదా విక్రమా?”

“ஒரு நாள் கோபாலின் குழந்தைகள் பசியால் அழுதார்கள்,” என்று வேதாளம் தொடர்ந்தது. “வேறு வழியில்லாமல், அவன் ஒரு பணக்கார ரொட்டிக்காரரின் கடையிலிருந்து ஒரு சூடான ரொட்டியைப் பறித்துக்கொண்டு வீட்டுக்கு ஓடினான். ஆனால் அவன் மனம் கனத்தது.”

“கோபால் நேர்மையானவன். குற்ற உணர்வு அவனை வாட்டியது, அதனால் அவன் தைரியமாகத் தன் மன்னரின் அரசவைக்குச் சென்று உண்மையை ஒப்புக்கொண்டான். ரொட்டியை மன்னர் முன் வைத்துத் தன் கஷ்டத்தை விளக்கினான்.”

“கோபாலின் நேர்மையைக் கண்டு மன்னர் வியந்தார், ஆனாலும் திருடுவது தவறு. எவ்வளவு சிக்கலான நிலைமை, இல்லையா, விக்கிரமா?”

「ある日、ゴーパールの こどもたちが おなかを すかせて ないていた」と ベータールは つづけました。「どうしようも なくて、ゴーパールは おかねもちの パンやの みせから、あたたかい パンを ひとつ つかんで いえへ はしった。でも こころが おもく なったんだ」

「ゴーパールは しょうじきな おとこだった。わるい ことを した きもちに たえられず、ゆうきを だして おうさまの きゅうでんへ ほんとうの ことを いいに いった。パンを おうさまの まえに おいて、こまっている わけを はなしたんだ」

「おうさまは ゴーパールの しょうじきさに おどろいた。でも ぬすむ ことは まちがいだ。むずかしい はなしだと おもわないかい、ヴィクラム?」

Betaal paused, swinging his wispy tail. "Now, Vikram, the puzzle! If you were that king, what would you do? Gopal stole out of need, but he was honest."

"Should the king punish him for theft, or reward his honesty and forgive the crime completely?"

"Your silence will break your vow!" Betaal warned. Vikram stopped walking, lost in thought, his brow furrowed.

बेताल ने अपनी धुएँ जैसी पूँछ झुलाते हुए रुककर कहा, “अब, विक्रम, पहेली! अगर तुम वह राजा होते, तो क्या करते? गोपाल ने मजबूरी में चोरी की, पर वह ईमानदार था।”

“क्या राजा उसे चोरी की सज़ा दें, या उसकी ईमानदारी का इनाम देकर उसका कसूर पूरी तरह माफ़ कर दें?”

“तुम चुप रहे तो तुम्हारा प्रण टूट जाएगा!” बेताल ने चेताया। विक्रम सोच में डूबकर रुक गए, उनकी भौंहें सिकुड़ गईं।

ବେତାଳ ତା’ର ଧୂଆଁ ପରି ଲାଞ୍ଜ ଦୋହଲାଇ ଟିକିଏ ଅଟକିଲା। “ଏବେ, ବିକ୍ରମ, ପ୍ରହେଳିକା! ଯଦି ତୁମେ ସେହି ରାଜା ହୋଇଥାନ୍ତ, କ’ଣ କରିଥାନ୍ତ? ଗୋପାଳ ଅଭାବରେ ଚୋରି କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ସଚ୍ଚୋଟ ଥିଲେ।”

“ରାଜା କ’ଣ ତାଙ୍କୁ ଚୋରି ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ, ନା ତାଙ୍କ ସଚ୍ଚୋଟତା ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର ଦେଇ ଦୋଷ ପୂରାପୂରି କ୍ଷମା କରିଦେବେ?”

“ତୁମେ ଚୁପ୍ ରହିଲେ ତୁମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭାଙ୍ଗିଯିବ!” ବେତାଳ ସାବଧାନ କଲା। ବିକ୍ରମ ଚାଲିବା ବନ୍ଦ କରି ଚିନ୍ତାରେ ବୁଡ଼ିଗଲେ, ତାଙ୍କ ଭ୍ରୂ କୁଞ୍ଚିତ ହୋଇଗଲା।

బేతాళుడు తన పొగలాంటి తోకను ఊపుతూ ఆగాడు. “ఇప్పుడు, విక్రమా, పొడుపుకథ! నువ్వే ఆ రాజువైతే ఏం చేస్తావు? గోపాల్ అవసరం కొద్దీ దొంగిలించాడు, కానీ నిజాయితీగా ఉన్నాడు.”

“రాజు అతన్ని దొంగతనానికి శిక్షించాలా, లేక అతని నిజాయితీకి బహుమతి ఇచ్చి నేరాన్ని పూర్తిగా క్షమించాలా?”

“నువ్వు మౌనంగా ఉంటే నీ ప్రతిజ్ఞ భంగమవుతుంది!” అని బేతాళుడు హెచ్చరించాడు. విక్రముడు నడక ఆపి, ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు, ఆయన నుదురు ముడుచుకుంది.

வேதாளம் தன் புகை போன்ற வாலை ஆட்டியபடி நின்றது. “இப்போது, விக்கிரமா, புதிர்! நீ அந்த மன்னராக இருந்தால் என்ன செய்வாய்? கோபால் தேவைக்காகத் திருடினான், ஆனால் நேர்மையாக இருந்தான்.”

“மன்னர் அவனைத் திருட்டுக்காகத் தண்டிக்க வேண்டுமா, அல்லது அவன் நேர்மைக்குப் பரிசளித்துக் குற்றத்தை முழுமையாக மன்னிக்க வேண்டுமா?”

“நீ மௌனமாக இருந்தால் உன் சபதம் உடைந்துவிடும்!” என்று வேதாளம் எச்சரித்தது. விக்கிரமன் நடப்பதை நிறுத்தி, யோசனையில் மூழ்கினார், அவர் நெற்றி சுருங்கியது.

ベータールは けむりのような しっぽを ゆらして、ひと いき つきました。「さあ、ヴィクラム、なぞなぞだ! きみが その おうさまなら、どう する? ゴーパールは こまって ぬすんだけど、しょうじきだった」

「おうさまは ぬすみの ばつを あたえるべきか、それとも しょうじきさに ほうびを あげて、つみを すっかり ゆるすべきか?」

「だまっていたら、きみの ちかいが やぶれるよ!」と ベータールは いいました。ヴィクラムは たちどまって、まゆを よせて じっと かんがえこみました。

Vikram spoke. "A wise king sees both sides, Betaal. Gopal’s need was great, but stealing is wrong. His honesty, however, is a rare virtue."

"The king should order the rich baker to provide food and work for Gopal’s family. Gopal, in turn, must work to repay the baker for the bread, learning responsibility without harsh punishment."

Betaal clapped. "Brilliant, Vikram! Justice with compassion!" With a happy laugh, the spirit floated off Vikram's back and zoomed away into the moonlit trees, pleased with the king's wisdom.

विक्रम बोले, “एक बुद्धिमान राजा दोनों पहलू देखता है, बेताल। गोपाल की ज़रूरत बड़ी थी, पर चोरी ग़लत है। फिर भी, उसकी ईमानदारी एक दुर्लभ गुण है।”

“राजा को अमीर हलवाई से कहना चाहिए कि वह गोपाल के परिवार को खाना और काम दे। बदले में गोपाल को काम करके रोटी का दाम चुकाना चाहिए, ताकि बिना कड़ी सज़ा के वह ज़िम्मेदारी सीखे।”

बेताल ने ताली बजाई। “बहुत बढ़िया, विक्रम! दया के साथ न्याय!” खुशी भरी हँसी के साथ वह आत्मा विक्रम की पीठ से उठी और चाँदनी भरे पेड़ों में तेज़ी से उड़ गई, राजा की बुद्धि से खुश होकर।

ବିକ୍ରମ କହିଲେ, “ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ରାଜା ଦୁଇ ପଟ ଦେଖନ୍ତି, ବେତାଳ। ଗୋପାଳଙ୍କ ଅଭାବ ବଡ଼ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଚୋରି ଭୁଲ୍। ତଥାପି, ତାଙ୍କ ସଚ୍ଚୋଟତା ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ଗୁଣ।”

“ରାଜା ଧନୀ ରୁଟିବାଲାଙ୍କୁ ଗୋପାଳଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଖାଦ୍ୟ ଆଉ କାମ ଦେବାକୁ କହିବା ଉଚିତ। ବଦଳରେ ଗୋପାଳ କାମ କରି ରୁଟିର ଦାମ ସୁଝିବା ଉଚିତ, ଯେମିତି କଡ଼ା ଦଣ୍ଡ ବିନା ସେ ଦାୟିତ୍ୱ ଶିଖିବେ।”

ବେତାଳ ତାଳି ମାରିଲା। “ଚମତ୍କାର, ବିକ୍ରମ! ଦୟା ସହିତ ନ୍ୟାୟ!” ଖୁସିର ହସ ସହ ଆତ୍ମାଟି ବିକ୍ରମଙ୍କ ପିଠିରୁ ଭାସି ଉଠି ଜହ୍ନ ଆଲୁଅ ଭରା ଗଛ ଭିତରକୁ ଝଟ୍ କରି ଉଡ଼ିଗଲା, ରାଜାଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିରେ ଖୁସି ହୋଇ।

విక్రముడు మాట్లాడాడు. “జ్ఞానవంతుడైన రాజు రెండు వైపులా చూస్తాడు, బేతాళా. గోపాల్ అవసరం పెద్దదే, కానీ దొంగతనం తప్పు. అయినా, అతని నిజాయితీ అరుదైన సుగుణం.”

“రాజు ఆ ధనిక రొట్టెలవాడిని గోపాల్ కుటుంబానికి తిండి, పని ఇవ్వమని ఆజ్ఞాపించాలి. బదులుగా గోపాల్ పని చేసి రొట్టె ఖరీదు తీర్చాలి, కఠిన శిక్ష లేకుండానే బాధ్యత నేర్చుకోవాలి.”

బేతాళుడు చప్పట్లు కొట్టాడు. “అద్భుతం, విక్రమా! దయతో కూడిన న్యాయం!” సంతోషంగా నవ్వుతూ, ఆ ఆత్మ విక్రముడి వీపు మీద నుంచి తేలి, వెన్నెల నిండిన చెట్లలోకి రివ్వున ఎగిరిపోయింది, రాజు తెలివికి మురిసిపోతూ.

விக்கிரமன் பேசினார். “அறிவுள்ள மன்னர் இரண்டு பக்கங்களையும் பார்ப்பார், வேதாளமே. கோபாலின் தேவை பெரியதுதான், ஆனால் திருடுவது தவறு. இருந்தாலும், அவன் நேர்மை ஒரு அரிய நற்குணம்.”

“மன்னர் அந்தப் பணக்கார ரொட்டிக்காரரிடம் கோபாலின் குடும்பத்துக்கு உணவும் வேலையும் தரச் சொல்ல வேண்டும். பதிலுக்கு, கோபால் வேலை செய்து ரொட்டியின் விலையைத் திருப்பித் தர வேண்டும், கடுமையான தண்டனை இல்லாமலே பொறுப்பைக் கற்றுக்கொள்ள வேண்டும்.”

வேதாளம் கைதட்டியது. “அருமை, விக்கிரமா! கருணையுடன் கூடிய நீதி!” மகிழ்ச்சியான சிரிப்புடன், அந்த ஆவி விக்கிரமனின் முதுகிலிருந்து மிதந்து எழுந்து, நிலவொளி நிறைந்த மரங்களுக்குள் விர்ரென்று பறந்து போனது, மன்னரின் அறிவைக் கண்டு மகிழ்ந்தபடி.

ヴィクラムは いいました。「かしこい おうは りょうほうを みるのだ、ベータール。ゴーパールは とても こまっていたが、ぬすむ ことは まちがいだ。けれども、しょうじきさは めったに ない すばらしい ことだ」

「おうさまは おかねもちの パンやに、ゴーパールの かぞくへ たべものと しごとを あたえるよう めいじるべきだ。そして ゴーパールは はたらいて パンの だいきんを かえし、きびしい ばつ なしに、せきにんを まなぶのだ」

ベータールは はくしゅ しました。「すばらしい、ヴィクラム! おもいやりの ある せいぎだね!」うれしそうに わらうと、せいは ヴィクラムの せなかから ふわりと うきあがり、つきあかりの きの あいだへ びゅんと とんでいきました。おうさまの ちえに まんぞく しながら。