One day, Emperor Akbar wanted to test his ministers. He took a piece of white chalk and drew a long, straight line across a big black board.

“Here is my puzzle,” he said. “Make this line shorter. But you may not touch it, and you may not rub out even a tiny bit of it.”

The ministers looked at the line. Then they looked at each other. What kind of puzzle was this?

एक दिन बादशाह अकबर अपने मंत्रियों की परीक्षा लेना चाहते थे। उन्होंने सफ़ेद चॉक का एक टुकड़ा लिया और एक बड़े काले बोर्ड पर एक लंबी, सीधी रेखा खींच दी।

“यह रही मेरी पहेली,” उन्होंने कहा। “इस रेखा को छोटा करो। पर तुम इसे छू नहीं सकते, और इसका ज़रा-सा भी हिस्सा मिटा नहीं सकते।”

मंत्रियों ने रेखा को देखा। फिर एक-दूसरे को देखा। यह कैसी पहेली थी?

ଦିନେ ବାଦଶାହ ଆକବର ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ। ସେ ଧଳା ଚକ୍‌ର ଗୋଟିଏ ଖଣ୍ଡ ନେଲେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ କଳା ବୋର୍ଡରେ ଗୋଟିଏ ଲମ୍ବା, ସିଧା ଗାର ଟାଣିଲେ।

“ଏଇଟି ମୋ ପ୍ରହେଳିକା,” ସେ କହିଲେ। “ଏହି ଗାରକୁ ଛୋଟ କର। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏହାକୁ ଛୁଇଁପାରିବ ନାହିଁ, ଆଉ ଏହାର ଟିକିଏ ବି ଲିଭାଇପାରିବ ନାହିଁ।”

ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଗାରକୁ ଦେଖିଲେ। ତା’ପରେ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖିଲେ। ଏ କି ପ୍ରକାର ପ୍ରହେଳିକା?

ఒక రోజు చక్రవర్తి అక్బర్ తన మంత్రులను పరీక్షించాలనుకున్నాడు. ఒక తెల్లని సుద్దముక్క తీసుకుని ఒక పెద్ద నల్లబల్ల మీద ఒక పొడవాటి, తిన్నని గీత గీశాడు.

“ఇదిగో నా పొడుపుకథ,” అన్నాడు. “ఈ గీతను చిన్నది చేయండి. కానీ మీరు దాన్ని తాకకూడదు, దానిలో ఇసుమంత కూడా చెరపకూడదు.”

మంత్రులు గీతను చూశారు. తర్వాత ఒకరినొకరు చూసుకున్నారు. ఇదేం పొడుపుకథ?

ஒரு நாள், பேரரசர் அக்பர் தன் அமைச்சர்களைச் சோதிக்க விரும்பினார். ஒரு வெள்ளைச் சாக்குக்கட்டியை எடுத்து, ஒரு பெரிய கரும்பலகையில் ஒரு நீண்ட, நேரான கோடு வரைந்தார்.

“இதோ என் புதிர்,” என்றார். “இந்தக் கோட்டைச் சிறியதாக்குங்கள். ஆனால் நீங்கள் அதைத் தொடக்கூடாது, அதில் கொஞ்சம் கூட அழிக்கக்கூடாது.”

அமைச்சர்கள் கோட்டைப் பார்த்தார்கள். பிறகு ஒருவரையொருவர் பார்த்தார்கள். இது என்ன மாதிரிப் புதிர்?

ある日、アクバルこうていは だいじんたちを ためして みたく なりました。しろい チョークを とって、おおきな くろい ボードに、ながくて まっすぐな せんを ひきました。

「さあ、なぞなぞだ」と アクバルは いいました。「この せんを みじかく しなさい。ただし、さわっては いけない。ほんの すこしでも けしては いけない」

だいじんたちは せんを みて、それから かおを みあわせました。いったい どんな なぞなぞでしょう?

The ministers came up one by one. They stared at the line. They walked around the board. They scratched their heads and tugged their beards.

“Shorter, without touching it?” grumbled one. “That’s impossible!”

“It can’t be done, Your Majesty,” said another, and sat down with a sigh.

मंत्री एक-एक करके आगे आए। उन्होंने रेखा को घूरा। बोर्ड के चारों ओर चक्कर लगाए। सिर खुजाया और दाढ़ी खींची।

“बिना छुए छोटा?” एक ने बड़बड़ाया। “यह तो नामुमकिन है!”

“यह नहीं हो सकता, जहाँपनाह,” दूसरे ने कहा, और आह भरकर बैठ गया।

ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଜଣ ଜଣ କରି ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଗାରକୁ ଅନାଇ ରହିଲେ। ବୋର୍ଡ ଚାରିପଟେ ବୁଲିଲେ। ମୁଣ୍ଡ କୁଣ୍ଡାଇଲେ ଆଉ ଦାଢ଼ି ଟାଣିଲେ।

“ନ ଛୁଇଁ ଛୋଟ?” ଜଣେ ଗୁଣୁଗୁଣୁ ହେଲେ। “ଏହା ଅସମ୍ଭବ!”

“ଏହା ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ, ଜାହାଁପନା,” ଆଉ ଜଣେ କହିଲେ, ଆଉ ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ନେଇ ବସିପଡ଼ିଲେ।

మంత్రులు ఒక్కొక్కరుగా ముందుకు వచ్చారు. గీత వైపు తదేకంగా చూశారు. బల్ల చుట్టూ తిరిగారు. తల గోక్కున్నారు, గడ్డాలు లాగుకున్నారు.

“తాకకుండా చిన్నదా?” అని ఒకరు గొణిగారు. “అది అసాధ్యం!”

“అది జరగదు, మహారాజా,” అని ఇంకొకరు అని, నిట్టూర్చి కూర్చున్నారు.

அமைச்சர்கள் ஒவ்வொருவராக முன்னே வந்தார்கள். கோட்டை உற்றுப் பார்த்தார்கள். பலகையைச் சுற்றி நடந்தார்கள். தலையைச் சொறிந்து தாடியை இழுத்தார்கள்.

“தொடாமல் சிறியதாக்குவதா?” என்று ஒருவர் முணுமுணுத்தார். “அது முடியாத காரியம்!”

“அது முடியாது, அரசே,” என்று இன்னொருவர் சொல்லிப் பெருமூச்சுடன் உட்கார்ந்தார்.

だいじんたちは ひとりずつ まえに でてきました。せんを じっと みつめ、ボードの まわりを あるき、あたまを かいたり ひげを ひっぱったり しました。

「さわらずに みじかく?」と ひとりが ぶつぶつ いいました。「そんなの むりだ!」

「できません、へいか」と もう ひとりが いって、ためいきを ついて すわりました。

Then Birbal stepped up. He did not touch the line at all. Instead, he picked up the chalk.

The ministers whispered to each other. What was Birbal doing? Surely he would not break the rules!

Just below Akbar’s line, Birbal carefully drew a second line, straight and much, much longer.

He put down the chalk and stepped back. “There, Your Majesty.”

तब बीरबल आगे आए। उन्होंने रेखा को बिल्कुल नहीं छुआ। इसके बजाय उन्होंने चॉक उठा ली।

मंत्री आपस में फुसफुसाने लगे। बीरबल क्या कर रहे थे? वे नियम तो नहीं तोड़ेंगे!

अकबर की रेखा के ठीक नीचे, बीरबल ने ध्यान से एक दूसरी रेखा खींची, सीधी और बहुत, बहुत लंबी।

उन्होंने चॉक रख दी और पीछे हट गए। “लीजिए, जहाँपनाह।”

ସେତିକିବେଳେ ବୀରବଲ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ସେ ଗାରକୁ ଆଦୌ ଛୁଇଁଲେ ନାହିଁ। ତା’ ବଦଳରେ ସେ ଚକ୍ ଉଠାଇଲେ।

ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ପରସ୍ପର ଭିତରେ ଫୁସଫୁସ ହେଲେ। ବୀରବଲ କ’ଣ କରୁଛନ୍ତି? ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନିୟମ ଭାଙ୍ଗିବେ ନାହିଁ!

ଆକବରଙ୍କ ଗାରର ଠିକ୍ ତଳେ, ବୀରବଲ ସାବଧାନରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୋଟିଏ ଗାର ଟାଣିଲେ, ସିଧା ଆଉ ବହୁତ, ବହୁତ ଲମ୍ବା।

ସେ ଚକ୍ ତଳେ ରଖି ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚିଗଲେ। “ଏଇ ନିଅନ୍ତୁ, ଜାହାଁପନା।”

అప్పుడు బీర్బల్ ముందుకు వచ్చాడు. అతను గీతను అసలు తాకలేదు. బదులుగా సుద్దముక్క తీసుకున్నాడు.

మంత్రులు గుసగుసలాడుకున్నారు. బీర్బల్ ఏం చేస్తున్నాడు? అతను నియమాలు ఉల్లంఘించడు కదా!

అక్బర్ గీతకు సరిగ్గా కింద, బీర్బల్ జాగ్రత్తగా రెండో గీత గీశాడు, తిన్నగా, చాలా చాలా పొడవుగా.

సుద్దముక్క కింద పెట్టి వెనక్కి జరిగాడు. “ఇదిగో, మహారాజా.”

அப்போது பீர்பால் முன்னே வந்தார். அவர் கோட்டைத் தொடவே இல்லை. அதற்குப் பதிலாகச் சாக்குக்கட்டியை எடுத்தார்.

அமைச்சர்கள் தங்களுக்குள் கிசுகிசுத்தார்கள். பீர்பால் என்ன செய்கிறார்? அவர் விதிகளை மீற மாட்டார், இல்லையா!

அக்பரின் கோட்டுக்குச் சரியாகக் கீழே, பீர்பால் கவனமாக இரண்டாவது கோடு ஒன்றை வரைந்தார், நேராகவும் மிக மிக நீளமாகவும்.

சாக்குக்கட்டியைக் கீழே வைத்துவிட்டுப் பின்னால் நகர்ந்தார். “இதோ, அரசே.”

そこへ ビールバルが まえに でました。ビールバルは せんには まったく さわりませんでした。かわりに チョークを てに とったのです。

だいじんたちは ひそひそ ささやきあいました。ビールバルは なにを する つもりだろう? まさか きまりを やぶったりは しないだろう!

アクバルの せんの すぐ したに、ビールバルは ていねいに 二ほんめの せんを ひきました。まっすぐで、ずっと ずっと ながい せんです。

ビールバルは チョークを おいて、うしろに さがりました。「できました、へいか」

Everyone looked. Next to the long new line, Akbar’s line now looked short!

Akbar clapped his hands. “Wonderful, Birbal! You made it shorter without touching it.”

Birbal smiled. “Your Majesty, it is the same with people. We don’t need to make others small to look big. We can simply grow our own line longer.”

Akbar nodded. It was a lesson he never forgot.

सबने देखा। नई लंबी रेखा के पास, अकबर की रेखा अब छोटी लग रही थी!

अकबर ने ताली बजाई। “बहुत बढ़िया, बीरबल! तुमने उसे बिना छुए छोटा कर दिया।”

बीरबल मुस्कुराए। “जहाँपनाह, लोगों के साथ भी ऐसा ही है। बड़ा दिखने के लिए हमें दूसरों को छोटा करने की ज़रूरत नहीं। हम बस अपनी रेखा लंबी कर सकते हैं।”

अकबर ने सिर हिलाया। यह एक ऐसी सीख थी जिसे वे कभी नहीं भूले।

ସମସ୍ତେ ଦେଖିଲେ। ନୂଆ ଲମ୍ବା ଗାର ପାଖରେ, ଆକବରଙ୍କ ଗାର ଏବେ ଛୋଟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା!

ଆକବର ତାଳି ମାରିଲେ। “ଚମତ୍କାର, ବୀରବଲ! ତୁମେ ତାହାକୁ ନ ଛୁଇଁ ଛୋଟ କରିଦେଲ।”

ବୀରବଲ ହସିଲେ। “ଜାହାଁପନା, ଲୋକମାନଙ୍କ ସହ ବି ସେମିତି। ବଡ଼ ଦେଖାଯିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଛୋଟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଆମେ କେବଳ ନିଜ ଗାରକୁ ଲମ୍ବା କରିପାରିବା।”

ଆକବର ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇଲେ। ଏହା ଏମିତି ଏକ ଶିକ୍ଷା ଥିଲା ଯାହା ସେ କେବେ ଭୁଲିଲେ ନାହିଁ।

అందరూ చూశారు. కొత్త పొడవాటి గీత పక్కన, అక్బర్ గీత ఇప్పుడు చిన్నదిగా కనిపిస్తోంది!

అక్బర్ చప్పట్లు కొట్టాడు. “అద్భుతం, బీర్బల్! దాన్ని తాకకుండానే చిన్నది చేశావు.”

బీర్బల్ నవ్వాడు. “మహారాజా, మనుషుల విషయంలోనూ అంతే. పెద్దగా కనిపించడానికి మనం ఇతరులను చిన్నవారిని చేయనవసరం లేదు. మన గీతను మనం పొడవు చేసుకుంటే చాలు.”

అక్బర్ తల ఊపాడు. ఆయన ఎప్పటికీ మరిచిపోని పాఠం అది.

எல்லோரும் பார்த்தார்கள். புதிய நீண்ட கோட்டின் அருகே, அக்பரின் கோடு இப்போது சிறியதாகத் தெரிந்தது!

அக்பர் கைதட்டினார். “அருமை, பீர்பால்! அதைத் தொடாமலேயே சிறியதாக்கிவிட்டாய்.”

பீர்பால் புன்னகைத்தார். “அரசே, மனிதர்களிடமும் இப்படித்தான். பெரியவர்களாகத் தெரிய நாம் மற்றவர்களைச் சிறியவர்களாக்கத் தேவையில்லை. நம் சொந்தக் கோட்டை நீளமாக்கினால் போதும்.”

அக்பர் தலையசைத்தார். அது அவர் ஒருபோதும் மறக்காத பாடம்.

みんなが みました。あたらしい ながい せんの となりで、アクバルの せんは みじかく みえたのです!

アクバルは てを たたきました。「みごとだ、ビールバル! さわらずに みじかく したな」

ビールバルは ほほえみました。「へいか、ひとも おなじです。じぶんを おおきく みせる ために、ひとを ちいさく する ひつようは ありません。じぶんの せんを ながく すれば いいのです」

アクバルは うなずきました。それは アクバルが いっしょう わすれなかった おしえでした。